Vrijdag reden we de laatste keer in de bus met de stoel, de koelkast en de telefoonmicrofoon. De laatste keer ‘Fuck you Lucy‘ op de heenweg en ‘Nijmeegse Modo‘ op de terugweg.

Na afloop van de show ging ik mijn spullen in de bus gooien. Toen ik terugliep naar de bar werd ik aangesproken door een meisje. Of ik vuur had. Ik gaf haar mijn aansteker en ze gaf hem meteen rond. Het bleek om een hele groep rokers zonder aansteker te gaan. Ik zei: “Hou maar.” Terwijl ik wegliep hoorde ik een ander meisje zeggen: “Heeft er eigenlijk nog iemand sigaretten?”

Voor iedereen die naar Lucy is komen kijken de afgelopen twee jaar: bedankt, het was een fijne rit. Vrijdagavond hebben we de teef begraven. Hier vind je een fotoverslag en hier een recensie.

Update: nog meer foto’s.

Begin april vorig jaar had ik al een klein jaartje aan schering en inslag gewerkt, maar steeds per gedicht. Ik had geen idee of het grotere narratief overeind stond en daar werd ik zenuwachtig van. Ik wist niet of ik het af ging maken.

Ik mailde mijn uitgever dat hij maar een deadline moest stellen, omdat ik er anders nooit rustig voor ging zitten. Daarna belde ik mijn vader of ik een week bij hem kon komen logeren. Mijn vader beschikt over een klein kamertje zonder internet en ik heb geen vrienden waar hij woont. Het leek me de perfecte plek om een weekje rustig te gaan schrijven. Mijn vader vond dat prima.

Ik stopte alles wat ik tot dan toe had in een map, kocht een stapel indexkaarten en ruimde een week vrij voor mijn retraite. En vrijwel meteen waren de zenuwen weg. Ik besloot niet meer naar de gedichten te kijken voordat ik bij mijn vader was.

In de week voor de retraite begon ik ineens aan een tekst te schrijven. Ik had het plan gevat om elke ochtend ongeveer 200 woorden op te schrijven zonder terug te kijken. Elke ochtend pakte ik mijn ringband en schreef die 200 woorden, zonder te weten wat voor tekst het nou zou worden. Al snel ging de tekst over Dani. Voor de rest kwam erin wat ik tegenkwam. Op een ochtend, voordat ik ging schrijven, ruimde ik de droger leeg. En zo kwamen de sokken in het verhaal.

Ik vertrok naar mijn vader met de gedichten voor schering en een paar aan elkaar geniete ringbandbladen met daarop de kleine 1500 woorden die uiteindelijk Fucking sokken zouden worden. Elke ochtend en middag werkte ik aan de bundel, elke avond typte ik 200 woorden van het ringbandverhaal over. Aan het eind van de week had ik driekwart bundel en een kort verhaal.

Ik liet het verhaal liggen. Ik wist niet wat ik ermee wilde. Ik dacht erover om het in te sturen naar tijdschriften, maar vond dat het verhaal beter verdiende. Niets tegen literaire tijdschriften verder, maar dit verhaal was niet zomaar een verhaal.

Toen mailde Olivier Heiligers. Ik ken Olivier nog uit de tijd van de Mugwumps. Hij had samen met Oscar Wyers een strip gemaakt en later heb ik zijn hulp ingeschakeld bij de totstandkoming van Fauser.

Olivier wilde meedoen aan een wedstrijd en vroeg me of ik zijn stripverhaal wilde redigeren. Hij maakte twee versies die ik van commentaar voorzag en won uiteindelijk niets. Maar hij mailde wel om me te bedanken. En of hij nog iets terug kon doen. Of ik misschien een verhaal had liggen waar hij illustraties bij kon maken.

Zo werd het idee geboren: Fucking sokken zou een ‘companion piece’ worden bij de bundel. Inhoudelijk is het een vervolg op de Dani-gedichten in die bundel – al is het niet noodzakelijk dat je die gedichten kent.

Werkelijk alles aan dit verhaal is stap voor stap gegaan. Maar nu, een jaar later, ligt het er: Fucking sokken, het zine. Een kleinood van zestien pagina’s met illustraties.

U kunt Fucking sokken bestellen door uw adresgegevens te mailen naar fuckingsokken [at] denieuwes.com.  Dan mail ik u terug waar u de €2,50 die het kost naar kunt overmaken.

Bij de overstap in Zwolle zag ik de man weer; hij ging ook door naar Groningen. Ik zag niets vreemds aan hem, behalve dat hij een grote koffer bij zich had waarvan ik de vorm niet kon plaatsen. Ik besloot in dezelfde coupé te gaan zitten als de man, maar dan schuin tegenover. In eerste instantie zat hij daar gewoon, strak in pak met die vreemde koffer naast hem. Toen haalde hij een map uit de koffer en legde een stapel papieren op het tafeltje. Hij telde af door op zijn knie te slaan en de bewegingen waren weer terug. Af en toe stopte hij om er iets bij te schrijven, maar meestal knikte hij instemmend, overdreven.

Het was bladmuziek. De man hoorde de muziek terwijl hij las. Hij ging er zo in op, dat hij de hele coupé leek te vergeten. Nu is het niet uitzonderlijk om bladmuziek te kunnen lezen, maar toch. Ik vroeg me af hoe het is als je de enige bent die de muziek hoort. En als de muziek dan ook nog alles is wat er overblijft.

En ik dacht: ik zou weer (meer) moeten gaan bloggen.

Mijn oude site was statisch en tegelijkertijd erg rommelig. Toen ik stadsdichter was, sloeg die site ergens op. Er was altijd wel iets waar ik een persbericht van kon maken of een verslag. Maar nu was die oude site vooral een horde. Het was nogal bewerkelijk om er iets op te plaatsen én te lezen. De template was uitgewoond en rommelig geworden. Dus heb ik de site teruggebracht tot het noodzakelijke. Daarbij zijn de stadsgedichten ook gesneuveld, want ja, ik ben stadsdichter af. Ik heb een selectie ervan opgenomen in een e-book dat, zoals altijd, gratis als EPUB of PDF is te downloaden.

In de vreemde koffer moet overigens, zo deduceerde ik, een accordeon gezeten hebben.

Voor de eerste Entre-Nous waren Gerard Koek en ik gevraagd. Wij nodigden Karin van Pinxteren en Toni van Tiel uit. Samen werkten we twee weken lang aan nieuw werk rondom het thema ‘huis/re/gels’. Dat werk hebben we gebundeld in een boek, waarvan het omslag uit twee stukken vinylvloer bestaat.

In totaal maakten we 75 (genummerde) exemplaren van het boek en verspreidden die over de vloer van het Besiendershuis. Afgelopen zondag werd het boek gepresenteerd in het besiendershuis zelf, waarbij bezoekers hun eigen stukje vloer mochten kopen.

Gerard Koek is vertegenwoordigd met zijn ‘Words’ en ‘Fotosculpturen’ die een directe ingreep op het huis zelf zijn. Toni van Tiel maakte bijzonder voorstellen voor buitenkunst met ‘Une petite zone de turbulences’ en zijn ‘Tweetsculptures’. Karin van Pinxteren puzzelt met ‘Parlofoniegotiek’ over vijf eeuwen fluisterliefde voor en achter de zijdeur van het Besiendershuis. (Scroll naar beneden voor foto’s.)

Zelf schreef ik een verhaal over Dave uit schering en inslag en zijn onvermogen een eigen thuis op te bouwen. Daarnaast stelde ik 23 vuistregels op (waarvan één ongeschreven), die op verschillende wijze worden toegelicht. Hieronder regel 18 met toelichting.

18. Wanneer je een schaafwond oploopt, blijf die dan systematisch openkrabben. Hoe trager de genezing, hoe grondiger zij is. Dit mag bij hoge uitzondering ook metaforisch geïnterpreteerd worden.

1. Toen ik opstond, zag ik dat mijn broek rood kleurde ter hoogte van mijn knie. Iets daaronder was de broek gescheurd, in twee richtingen: een brede horizontale scheur, gekruist door een kleinere verticale. Ik was niet bijzonder hard, maar vooral bijzonder lomp gevallen. Mijn stuur was omgeslagen, mijn fiets was omgeklapt – mijn knie had de klap opgevangen. Mijn knie moest die avond op een kussen, mijn broek ging naar de moeder van Kim.

2. “Niet pulken,” riep Kim, “dat mag nog lang niet.”

3. Ik liep een paar dagen met een gaasje over mijn knie, omdat de wond niet dicht wilde gaan. Elke ochtend onder de douche weekte ik het gaasje los. Ik liep raar.

4. Dorus, die bijna huisarts is, zei: “De meeste knietraumata zijn binnen zes weken verdwenen. Daarom zijn we restrictief met het doen van uitgebreide diagnostiek.” “Restrictief,” vroeg Willem, “betekent dat dat jullie er niks aan doen?”

5. “Die scheur is erger geworden omdat Kim hem gewassen heeft,” zei Kims moeder. “Of jij. Ik weet niet wie hem gewassen heeft.” Ik zei: “Sorry.”

6. “Zo geneest het natuurlijk nooit,” zei Kim toen ze de keuken uitkwam en zag hoe ik betrapt mijn broek over mijn knie trok. Ik zei: “Sorry.”

7. De moeder van Kim belde om te vragen wat ik met die broek wilde. Ze zei dat ik twee opties had. Ze kon er een lapje voor naaien met een print van leestekens en cijfers erop. Of ze kon het heel dik dichtstikken. Ik koos voor dat laatste.

8. Na vier weken kocht ik een nieuwe broek, hetzelfde model in een andere kleur. “Mooie kleur,” zei Kim. Toen Kim in al in bed lag, krabde ik op de badkamer het korstje open. Er kwam meer bloed uit dan ik had verwacht. Het drupte op de vloer. Ik vloekte. Kim riep: “Wat is er?” Ik deed alsof ik dat niet hoorde en veegde met wc-papier het bloed op. Toen ik met een gaasje over mijn knie in bed kroop, zuchtte Kim: “Geen wonder dat jij overal littekens hebt.”

9. Op het feestje van Kims zusje droeg ik mijn nieuwe broek. Ik liep inmiddels weer normaal. Kims moeder had mijn gerepareerde broek daar achtergelaten. Onder de knie zat een dikke laag stiksel. In twee richtingen.

10. Toen ik de broek weer aantrok, krabde het stiksel mijn wondje open. Kim was er niet bij. Ik glimlachte.

Het boek huis/re/gels is nog beperkt verkrijgbaar. Ik heb 8 exemplaren voor de verkoop, €12,50 incl. verzendkosten. Mail naar huisregels [at] denieuwes.com. 

Foto’s: Karin van Pinxteren en Jan-Wieger van den Berg.

(…) een vluchtig en toch scherp portret van een groep jonge mensen die zich hebben verzameld  bij de oprit naar de overmijdelijk snelweg. Een vriendengroep, die met de kont tegen de krib leeft, in de geest van Titaantjes, de Vfjftigers, A Clockwork Orange, de Maximalen en Trainspotting. Je zou het Young Urban Poetry kunnen noemen. Wat vooral telt is dat Gaens (1982) zich nog niet wil vastpinnen. Dat hij bewust kiest voor de twijfel tussen afhaken en invoegen.

Daarnaast verschenen er recensies op cultuurbewust – “Schering en Inslag vertelt een boeiender verhaal dan menig roman” – en op Cutting Edge:

Vrienden die elkaar verlaten, vormt Dennis Gaens’ uitgangspunt voor ‘schering en inslag’ – een soort novelle vermomd als gedichtenbundel. (…) jawel, van draad over schering naar inslag tot stof vormt deze gedichtenbundel een ingenieus weefproces.

Tot zover. Joeri is er blij mee. Dat zie je zo.

Vijf jaar geleden schreef ik een ongevraagd advies over Buddy Wakefield. Dat (niet al te goed geschreven) stuk sluit ik af met: “Ik heb het gevoel dat Wakefield erg veel invloed gaat hebben op wat er van mij gaat komen de komende weken, maanden, whatever.” Dat bleek een grove onderschatting.

Zonder Buddy Wakefield hadden mijn bundels er anders uitgezien. Of waren ze er misschien wel niet geweest. In de laatste versies van het manuscript dat ik en mijn mensen zou worden miste er volgens mij nog iets, een gedicht. Hoe dat eruit moest gaan zien wist ik niet, maar dat mijn ‘Human the death dance‘ moest worden wist ik wel. Ik ben dat gedicht toen uit mijn hoofd gaan leren en niet veel later schreef ik de laatste versie van ‘De Kolchoz II‘. Volgens mijn redacteur was dat het gedicht ‘the rug that ties the room together.’

Wat betreft schering en inslag: de hele toon van die bundel was anders geweest, grimmiger wellicht, zonder ‘We were emergencies’ van Buddy Wakefield (zie helemaal onderaan dit bericht). Een citaat uit dat gedicht is dan ook het motto van de bundel:

We were never tragedies.
We were emergencies.
You call 9 – 1 – 1.
Tell them I’m havin’ a fantastic time.

Komende zondag sluit Festival Mooie Woorden af met een programma over helden en idolen. Ik ben gevraagd om werk van mezelf en van Wakefield voor te dragen. Ik maakte daarvoor een vertaling van ‘We were emergencies’, maar besloot om toch het origineel voor te lezen. Wakefield werkt nou eenmaal beter in zijn eigen taal. Ondanks dat, hieronder de vertaling. 

Wij waren noodgevallen

Luister,
we kunnen om het even wat in de mist stoppen
en het op een spook laten lijken.
Maar laten we vanavond
geen tragedies worden.
We zijn geen uitvaartcentra
met gastanks voor onze ramen,
zijn geen begraafplaatsen.
Begraafplaatsen zijn gewoon de manier waarop de aarde niet laat gaan.
Laat het gaan.

Laten we vanavond,
onze polsen zo ver naar achteren draaien
dat de scheermesjes in onze potloodpunten
geen goede hoek op al die schoonheid binnenin vinden.
Ga dit aan
met je vliegtuigonderdelen.
Ga vooruit
en spreek mij na met heel je hart:

“Je hoeft me niet langer zo hard te naaien als ik mezelf heb gehaat.”

Bedrijf de liefde met me
alsof je weet dat ik beter ben dan het ergste dat ik ooit heb gedaan.
Rustig aan,
dit is nieuw voor me.
Maar ik heb zowat elke stad vanaf een dakrand bekeken,
zonder te springen.
Ik heb begrepen,

dat de maan niet vol hoeft te zijn om ervan te houden.
Dat we geen tragedies zijn,
die daaronder strandden.
En als onze harten
echt zouden breken
elke keer als we de liefde verliezen,
zou ik je inmiddels confetti kunnen aanbieden.

Maar harten breken niet,
weet je?
Ze kneuzen en genezen.
Wij zijn nooit tragedies geweest.
Wij waren noodgevallen.
Bel 1-1-2
en vertel ze dat ik de tijd van mijn leven heb.

Hij heeft geluk gehad. Maar dat zou ik graag recht willen zetten. Hieronder die paar woorden.

Vorige week ben ik drie keer geïnterviewd over mijn afscheid van het stadsdichterschap. In die interviews zei ik steevast ‘we’. Dat was geen bewuste keuze, zo voelt het gewoon.

Ik zie ons daar nog zitten, ruim twee jaar geleden, bij een vuurkorf. Ik was net gevraagd of ik stadsdichter wilde worden en vertelde over mijn bedenkingen, dat het stadsdichterschap zoals het er nu lag eigenlijk niets voor mij was. Joeri zei toen: “Daarom moet je het juist doen. Dan gaan we er gewoon iets vets van maken.” Die ‘we’ is sindsdien niet uit dat stadsdichterschap verdwenen: waar mogelijk sleepte ik Joeri erbij.

Hij maakte de postkaarten, posters, stickers, magneten en bouwplaat op. Samen met Joeri hing ik 400 posters op de Waalbrug: 2200 nietjes, 4 uur werk. Binnen 20 minuten waren ze de volgende dag verwijderd. Voor geen van de dingen die we deden, vroegen we immers vergunningen aan.

En nu zit het erop. Ook Joeri van Putten zwaait af. Laatst zaten we samen in de kroeg om er op te proosten. Het was leuk, maar het was een hoop werk.

“Maar dat betekent niet dat we geen projecten meer samen kunnen doen.” zei Joeri. Daarop proostten we een tweede keer.

Eind januari verschijnt mijn tweede bundel, schering en inslag, waar Joeri de cover voor maakte. Als je de verschillende omslagontwerpen bekijkt, kun je goed zien hoe Joeri en ik samenwerken.

Ik moet altijd denken aan een citaat van Chuck Palahniuk als ik Joeri’s eerste ontwerpen krijg:

Twenty years ago, a friend and I walked around downtown Portland at Christmas. The big department stores: Meier and Frank… Fredrick and Nelson… Nordstroms… their big display windows each held a simple, pretty scene: a mannequin wearing clothes or a perfume bottle sitting in fake snow. But the windows at the J.J. Newberry’s store, damn, they were crammed with dolls and tinsel and spatulas and screwdriver sets and pillows, vacuum cleaners, plastic hangers, gerbils, silk flowers, candy – you get the point. Each of the hundreds of different objects was priced with a faded circle of red cardboard. And walking past, my friend, Laurie, took a long look and said, “Their window-dressing philosophy must be: ‘If the window doesn’t look quite right – put more in’.”

Joeri is die gast die er altijd meer instopt. Er zijn keren geweest dat ik hem een beetje moest terugfluiten, maar beter dat dan vooruitbranden. Wat kan ik erover zeggen? De man maakt graag uren. En zonder die uren was mijn stadsdichterschap niet geweest wat het was. Dus als u hem ziet, geef hem een applaus. Hij ziet er ongeveer zo uit, maar dan met een snor:

De nieuwe kutgitaar bevat bijdragen van Chris van Meulebrouck, Maartje Wortel, Brenda Bosma, Frits Prisse, Oscar Wyers, Jan Willem Sterenborg, Dennis Gaens, Elske van Lonkhuyzen, Johan Roos, Toni van Tiel, Martijn Brugman, Daan Doesborgh, Iris Deppe, Vincent Zegveld en Marc van der Holst.

Op de voorkant staat een panda. In het zakje zit een stuk zoethout. Te bestellen door te mailen naar kutgitaar [at] gmail.com.

Mijn bijdrage bestaat naast een Lomopoem uit het gedicht De Eilanders. Dat gedicht komt in licht gewijzigde vorm ook in schering en inslag. Maar deze oerversie van het gedicht blijft dus bewaard in #5 en hieronder.

DE EILANDERS

Het lag aan de paarden die jij wilde aanraken
terwijl ze net te ver weg waren. Het lag aan
de tegenwind die in ons hoofd was gaan zitten.
Het lag aan de schapen of aan de juttersbitter.

Of het was hoe we erachter kwamen dat we allebei
beloftes sparen, hoe hard alles gaat als we elkaar loslaten,
dat we langzaam aan de weg naar huis vergaten,
dat de golven naar ons uithaalden.

Maar jij ziet de dingen graag los van elkaar,
waar ik altijd in alles de samenhang zoek.

Ik was de laatste die van het water wegliep die avond,
halverwege stond de paal waar we op de heenweg
langs waren gekomen. Heel even dacht ik dat jij het was.
Ik had daar graag met jou gestaan, door je haren gestreken,
naar het water gekeken en je verteld:

“Dit is niet het einde van de wereld.
Dit is het strand.”

In poëtische snapshots vertelt Gaens het verhaal van Luuk, Lotte, Dani, Dave en de ik-figuur. Hij weeft hun levens aaneen als draden in een weefgetouw. De vooren de achterkant. Met schering en inslag.

We lezen hoe Luuk voorgoed vertrekt, terwijl Dave niet vooruit te branden is. En over Lotte, die kraanwater uit maatbekers drinkt en haar telefoonnummer te vaak aan de verkeerde mensen geeft. Het is ook het verhaal van Dani, die niet anders kan dan dansen en van wat er gebeurt als ze dat niet meer kan. In het midden van alles staat een ik-verteller die het allemaal probeert te duiden.

U begrijpt vast dat het hier zo rustig was, de laatste tijd. Wat niet wil zeggen dat ik niets heb gedaan. Zo kunt u een eerste gedicht, over Dani, uit de bundel lezen op de website van Tzum. Een tweede gedicht over Dani vindt u in de ELLE van deze maand. In de nieuwe Das Magazin staat een gedicht dat nog ter opname in de bundel in overweging is. En tenslotte kunt u ook een column die ik tijdens het vijftigste filosofisch café Nijmegen heb uitgesproken hier nalezen.

U ziet: ik publiceer me te pletter.

JE KUNT DE TIJD NIET DODEN,
HOOGUIT IN ELKAAR SLAAN

“Dit is ook ons uitzicht,” zei je en je had gelijk.
We zouden er de tijd voor nemen
en snel een beetje.

Jij plaatste schakelaars waar
daarvoor alleen draden lagen
(ik deed iets met je haren).

Daarna zette je de knoppen om
en ineens was alles verlicht
(en extreem dichtbij).

We verkozen telefooncamera’s boven spiegels,
maakten foto’s – voorzien van coördinaten –
waar we van onder de indruk waren. Ik zei:
“Alles is locatie.”

Jij zat in mijn hoofd, ik lag op jouw tong.