Workshop Stiftdichten (#2)

Vodpod videos no longer available.

Voor een langzamere versie (lees: manueel doorklikken) klik hier.

Als ik op een Vlaamse snelweg rijd, voel ik me altijd een beetje alsof ik me door vijandelijk terrein beweeg. Misschien is het het rood/wit van de nummerplaten, die passen niet bij het zachtaardige volk. Nederlanders grappen altijd over hoe slecht de snelwegen in België zijn, en dat zijn ze ook, maar wat mij opviel: elke derde afslag draagt de naam van een biermerk. Belgen hebben gewoon andere prioriteiten, en tercht.

Een afslag die niet naar een biertje is vernoemd is de afslag naar Strijtem. Die heet namelijk gewoon ‘Heidestraat’ en valt het best te omschrijven als een ‘gepromoveerd fietspad’. Na nog een keer dwars op de weg al het verkeer tegengehouden te hebben (dit is overigens de plek waar ik mijn respect wil uiten voor de geduldige Belgen), vier keer een verkeerde straat in te rijden en de motor vier keer af te laten slaan (dit is overigens de plek waar ik moet zeggen dat ik normaal wel redelijk kan rijden), was ik dan eindelijk op het Strijtemplein te Strijtem: Kunst in de Luwte.

En luwte was er volop, hoewel het stevig waaide. Bij aankomst werd ik verzocht om even plaats te nemen naast collega artiest Meneer Zee (een alias van Jan de Maeyer). Jan zou doorlopend verhalen vertellen met behulp van een Kamishibai-theater. Maar dat wist ik toen nog niet. Ik wist alleen dat we even moesten wachten op Tom. Toen die eenmaal aankwam was zijn instructie vooral: “Kijk zelf maar even hoe en waar je het doet.” En hij kon ons de appels van harte aanbevelen. Over fruit moet je nooit in discussie gaan. Dus aten we appels. (Dit is de plek waar ik toevoeg dat Tom overigens een toffe peer was, net als de rest van de/het ensemblage.)

Een uurtje later had ik met hulp van wat vrijwilligers een lange tafel en wat stoelen in een nisje gepropt, waarvan ik vermoedde dat het er niet al te hard zou waaien. Ik had zo’n tien stoelen neergezet, want dat leek me wel een fijne maat voor een workshopgroep. In het verleden heb ik wel eens workshops gegeven voor groepen van dertig man, maar dat is te veel. Mensen komen dan niet echt aan bod met hun stukken.

Mijn tien stoelen bleken een beetje optimistisch. In werkelijkheid waren er tussen 12.00 en 18.00 uur maar vier deelnemers, waarvan één vrijwilliger die ook niks te doen had. De hele zaterdag was rustig, enkel ’s avonds druppelden er nog wat mensen binnen om van Buurman en Miel Cools te genieten. En Geuze, want dat drinken ze daar, in Pajottenland. Ik dronk gewoon pils, ondat ik Geuze beter vond smaken in het stoofvlees. Tussendoor nam ik wat kijkjes, zoals bij het Kamishibai, waar Jan enthousiasmerend en mooi vertelde. Ik schreef wat en maakte stiftgedichten in het programmaboekje. Ik had wat boekjes verdeeld over het terrein en hoorde een vrouw (die ik alleen maar kan omschrijven als ‘iemand die regelmatig concerten inde schouwburg bezoekt’) een stiftgedicht van mij voorlezen. “Je moet er maar op komen…”, voegde ze eraan toe, en daaraan: “…als je zelf niet kunt dichten.”

Er liep een troep Spanjaarden rond, zoals er overal en altijd een troep spanjaarden rondloopt. En er is ook altijd een Spanjaard met een ringbaardje bij. Normaal hebben ze dan ook een voetbal bij, maar die was nergens te bekennen. Later bleken de Spanjaarden vrijwilligers die wisten wie ik was (You’re the guy!) en dat ik in hetzelfde gebouw sliep en in dat gebouw vonden ze – ja hoor – een voetbal.

Maar het viel mee, er was iets van slaap en ’s ochtends was er genoeg koffie. Ik had gesprekken met de Spanjaarden over het buitenland (in het algemeen) en poëzie, in het bijzonder stiftgedichten en cut-ups.  En die dag bleef ik redelijk lange tijd bezig met workshops. Niet dat er gek veel meer mensen waren (10), maar ze kwamen verdeeld en ik had best wel wat te doen. Net als de dag daarvoor waren ze enthousiast en maakten ze toffe dingen. Het was voor het eerst dat ik één op één workshops moest geven en in groepjes van twee, drie. Maar dat was toffer dan ik dacht. Je blijft alerter, omdat de relatie op een of andere manier directer is dan bij groepen. Het maakt dat je meer je best doet misschien zelfs. Je kunt geen andere deelnemers als afleiding gebruiken als je niets weet te zeggen. Gelukkig had ik aardig wat voorbereid, wat niet wegneemt dat ik ook veel ontdekt heb. In mijn pogingen bepaalde principes aan de cursisten uit te leggen, werden ze nog helderder.

Ook nieuw waren kinderen. Ja goed, kinderen op zich bestaan al wel een tijdje, maar ik gaf ze nooit eerder workshops. Ik moest opeens de helft van de oefeningen die ik gepland had schrappen. De krant was soms net iets te lastig, net als de uitgeknipte gedichten. Zo rond een jaar of tien kon je wel met de kinderpagina van het NRC aan de slag met een stiftgedicht, maar voor de rest moest ik wat dingen verzinnen, oefeningen makkelijker maken. De oefening waarbij ze koppen naast foto’s moesten plakken, deden ze echter vaak ongeremder en origineler dan de volwassen deelnemers: ze konden er meteen hele verhalen bij vertellen. Ik liet ze lijsten maken met zelfstandige naamwoorden en werkwoorden en liet ze daarna zinnen daaruit maken. ‘Ik leer onze tafel afwassen’ en ‘Deze taart zingt vals’, waren mijn favorieten. Liesbeth, van de organisatie zei daarover: “Wat moet je toch een ruimte in je hoofd hebben om zoiets te verzinnen.” Ik vind dat mooi verwoord. En ik ben van plan meer oefeningen voor kinderen te verzinnen. Waarschijnlijk ga ik ze cut-ups laten maken van gedichten van Jaap Robben. (Dit is waar ik ‘Jaap Robben is gaaf!’ invoeg.)

Zo rond half zes was de laatste workshop gedaan en pakte ik mijn spullen om weer de Vlaamse snelweg op te gaan, waar ik op een oude Belg in een cabrio voor mij stuitte, die op z’n gemak 100 km/u reed. Ik haalde niet in. Ik draaide mijn ramen open en reed tot aan Antwerpen achter hem aan. Daar nam ik een verkeerde afslag.

1jpg

Het workshopboekje is hier te downloaden. Voor dubbelzijdig printen en zelf in elkaar nieten klik je hier. Suggesties zijn welkom, behalve als ze het omslag en spelfouten betreffen. Het was een haastklus. Overigens heb ik ook nog wat papieren versies, die kunt u voor print- en portokosten kunt krijgen (zo ongeveer 2 euro). En ja, ik kan er ook apart houden.

Advertenties

9 thoughts on “Workshop Stiftdichten (#2)

  1. Heel mooi geworden.
    Als ik ooit een “poëtica” moet verzinnen -ik kende het woord tot twee weken geleden niet eens- dan weet ik waar ik moet gaan kijken :)

    Ps: waar vind ik “Meneer Zee”? Nu ben ik wel nieuwsgierig …
    Pps: en inderdaad, Maarten heeft gelijk, Antwerpen voorbij rijden is niet netjes :)

  2. Meneer Zee zit onder die link verstopt.

    Of je echt een poëtica kunt funderen op dit boekje, betwijfel ik. Het zijn meer wat ideeën over dichten in het algemeen, en stiftdichten in het bijzonder. Meer tips en trucs dan harde uitspraken. Nee, voor een poëtica ga je best naar Harmens en Pfeijffer.

  3. Mooi verslag, soms wel op het randje van bijdehandheid (Dat Tom een toffe peer is). Maar sommige passages zouden het heel goed doen op een Geluk van België-avondje van ORP. Misschien tijd voor een nieuwe editie.

  4. Pingback: Vrouwen « De Nieuwe S

  5. Mooi boekje, zou er graag één per post ontvangen.
    Bijzondere synchroniciteit. Zie vandaag je blogs #1 en #2 over jouw Vlaamse workshop terwijl wij net gisteren op poëziefestival in Oosterbeek 2 mini-workshops stiftdichten hebben gegeven. Zeer geslaagd. Andere oefeningen dan in jouw boekje: als warming up gedichten van de optredende dichters Ted Van Lieshout, Jaap Robben en Annemieke Gerrist gebruikt. Kan de ervaringen met je delen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s