Lijstjes 2009 #1: Poëzie

Het is tijd voor lijstjes. Het zal wel aan het weer liggen. De komende twee weken probeer ik hier een overzicht te geven van mijn favorieten van 2009 in de categorieën: poëzie, proza, comics en muziek. Top3-tjes, zonder rangorde. Ik heb een nogal idiosyncratische manier van lezen en luisteren, dus verwacht u vooral geen ‘What’s hot in 2009′. Ik lees en luister namelijk bij lange na niet alles wat aangeraden, geprezen of gehypet wordt. Dan weet u dat vast. Vandaag de poëzie, of zoals sommige mensen zeggen: de gedichtjes.

Het tegenovergestelde van heimwee – Adriaan Jaeggi

Ik moet toegeven dat ik nog nooit een gedicht van de man had gelezen, toen hij overleed. Ik kende wat stukjes van zijn site een beetje en het leek me een sympathiek figuur. Hij oogt ook sympathiek op het omslag en zijn poëzie is… nu ja, sympathiek dus. Maar daarmee bedoel ik niet zoiets als een betuttelende ‘leuk’ of ‘aardig’. Daarmee bedoel ik dat uit alles waarover Jaeggi schrijft een bepaalde sympathie voor de wereld spreekt.  Jaeggi weet raak te slaan, maar is nooit vernietigend: er is altijd iets empathisch in zijn gedichten.

Waar zijn vroegere gedichten nog wat gekunsteld aandoen – wat overigens geheel aan mijn antipathie jegens eindrijm kan liggen – maakt dat gekunstelde in de latere gedichten plaats voor een makkelijk te verstane, messcherpe taal. Het levert een bundel op waarin hoe verder je komt, hoe beter de gedichten worden. Een klein voorbeeld: het terecht door (samensteller en inleider) Erik Jan Harmens geprezen Voor later.

Dit heb ik geprobeerd te zijn:
de stappen die je hoort op een lenteavond
het passeren van stevige zolen op vertrouwde steen
eventueel een flard van Au Privave
of een gefloten partita.

Niet: rolkoffertjes, rolkoffertjes, rolkoffertjes.


Het abattoir van het afscheid – Maarten Inghels

Goed, ik ken de jongen en het is wellicht wat vreemd om je vrienden in je lijstjes op te gaan nemen. Maar waarom eigenlijk? Als je iets goed vindt, mag het erin. Dat is tenminste mijn motto en het is hier gelukkig ook mijn blog. Maar goed, Maarten dus.

Waar hij met Tumult op zich al een sterk debuut neerzette, bewijst hij met Het abattoir (u begrijpt: ik kort af) dat hij wel degelijk de belofte is die hij genoemd wordt. Deze bundel is een veel (ja, slik, ik moet het toch zeggen) volwassenere bundel. De bundel leest langzaam: de regels lopen lang en de toon is zwaarmoedig. En toch voel je ergens een urgentie. Ideaal voor de wintermaanden. Mijn favoriete gedicht uit de bundel, werd door ons aller WSVV op film gezet:

Little Johnny’s Confession – Brian Patten

Deze bundel kocht ik in de immer goed bevoorraadde bus van Thies, tijdens het Wintertuinfestival. Tijdens het festival heb ik het altijd zo druk, dat er weinig tijd is om te lezen, dus koop ik graag een dichtbundel om de week door te komen.

Onze Writer in Residence Ralf Thenior complimenteerde me meteen met de keuze en begon te vertellen over de Liverpool Poets. Ze waren rond dezelfde tijd bezig als de beweging waar hij deel van uitmaakte en hadden daar een enorme invloed op. ‘Maar ze hadden een soort lichtzinnigheid, humor, die bij ons nooit echt tot ontplooiing kwam. Behalve bij mij dan, maar dat blijft tussen ons.’, zei hij. Sorry, Ralf.

Hij heeft gelijk: opvallend aan deze bundel is het gemak waarmee humor en serieuze zaken verenigd worden. Het is een bundel waarin verteld wordt hoe zijn generatie Batman en Superman vermoorden door ouder te worden, een bundel over de meisjes die uit zijn straat zijn vertrokken om elders te gaan wonen en een bundel over een gefaalde opvoeding. En vooral een mooie bundel. Een van mijn favorieten is het aan Pink Floyd doen denkende Little Johnny’s Change of Personality:

This afternoon
while looking for hidden meanings in Superman
And discussing tadpole collections
I dicovered I belonged to Generation X
And developed numerous complexes;
I turned on to Gothic fairytales and Alister Crowley
Equated Batman with homosexuality, so

Please Mr. Teacher, Sir,
Turn round from your blackboard
The whole class has its hands up,
We’re in rather a hurry.
The desks are returning to the forests,
The inkwells are overflowing,
The boys in the backrow have drowned.
Please Mr. Teacher, Sir,
Turn round from your blackboard,
Your chalks are crumbling,
Your cane’s decaying,
Turn round from your blackboard.
We’re thinking of leaving.

This afternoon
a quiet criminal moves through the classroom
Deciding on his future;
Around him, things have fallen apart –
Something’s placed an inkstained finger
On his heart.

Met al zijn ontsporende metaforen, jeugdsentimenten, cynisme, zelfspot en wat iets meer zij, heeft Patten deze in 1967 verschenen bundel tot een tijdloze collectie gemaakt. Lezen!

Verder nog de moeite waard:

Nu u! – Vooral om de gedichten van H.H. Ter Balkt, Eva Gerlach en F. Starik. En de mooie vormgeving.

Grote Smerige Vlinder – Hoewel Fierens soms wat te flauw is (doodgesmurft en cafébaas leest voor uit eigen werk), mag deze bundel eigenlijk niet missen in je collectie. Fierens is bij vlagen ook ontroerend als de pest. En het rockt als een motherfucker.

Print is dead – Zodat u nog eens kunt nadenken over hoe goed en onderschat Ivo Allewaert eigenlijk wel niet is. (Om nog maar van verschillende geweldige prozabijdragen te zwijgen).

Advertenties

3 thoughts on “Lijstjes 2009 #1: Poëzie

  1. Pingback: Lijstjes 2009 #4: Proza « De Nieuwe S

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s