Eilander worden (12)


Zondag 16 januari | 18.35 uur | Waterstand: 1229

Every child begins the world again, to some extent, and loves to stay out doors, even in wet and cold. (…) Who does not remember the interest with which when young he looked at shelving rocks, or any approach to a cave?
– Henry David Thoreau, Walden

Zoals dat gaat op een klein eiland, beginnen mensen elkaar verhalen te vertellen. En natuurlijk geruchten. Zo gaat er het gerucht dat er mensen zijn die vinden dat een aantal Vlietbergers te weinig ‘cachet’ zou hebben. Bedoeld wordt dan niet ‘anders dan anderen’, maar ‘beter dan anderen’. Maar er is nog een definitie, cachet als een ‘uiterlijke vorm als beeld van het innerlijk’ en volgens mij hebben de Vlietbergers dat meer dan gemiddeld – denk aan Tattoo-Hans. Bovendien is er iets belangrijkers onder de Vlietbergers: gemeenschapszin, betrokkenheid. Daar geef ik meer om dan om cachet. Thijs liet ons de pomp zien waarmee hij zorgt dat ook wij droge voeten houden. Dat soort dingen.

En bovendien geef ik meer om goede verhalen dan om slechte geruchten.

We praten te vaak over dingen die we niet echt kennen. Zo heb ik deze week al heel vaak het woord ‘Lobith’ gebruikt. Voor deze week wist ik niet eens dat Lobith bestond, laat staan waar het ligt. Inmiddels klinkt het al natuurlijk als iemand het zegt en dan knik ik, net als bij New York of, voor mijn part, Urk.

Lobith komt steeds weer ter sprake in de gesloten facebookgroep en tijdens de eilandraad. Het is de standaard voor alle voorspellingen, maar die voorspellingen bleken nogal te schommelen de afgelopen week. Matthijs zei gisteren tegen mij: “Zelfs Fred krijgt steeds ongelijk, en die heeft er normaal altijd wel gevoel voor.” Het landschap is veranderd sinds vorige keer dat het water zo hoog kwam, en zo veranderen landschappen altijd wel.

Ik weet inmiddels dat de Rijn bij Lobith de grens passeert en hier zo’n 20 kilometer vandaan ligt, maar dan houdt het op. Ik zou er meer over kunnen opzoeken, maar ik heb genoeg te verkennen in mijn directe omgeving. Thoreau zegt in Walking dat je je leven lang in een straal van 20 mijl zou kunnen wandelen en dat de details nooit opraken, dat je altijd iets nieuws kunt zien. Ik heb deze week op plekken gestaan in mijn directe omgeving die ik eerder nooit gezien had, of genegeerd. Ik ben tussen struiken gekropen, op wallen geklommen en heb door het water gewaad. Er is altijd iets nieuws. We vergeten dat wel eens. (Ik toch, tenminste.)

Zo bereikte het water vandaag zijn hoogste punt tot nu toe. De teerweg staat weer goed onder water en de borden langs het zwarte pad zijn nog minder goed te zien dan voorheen. Op sommige plekken van het fabrieksterrein is de grond zo verzadigd dat er stukken drijfzand ontstaan.

Het landschap is wild; het liegt niet. Het heeft cachet. En het vertelt verhalen.

In ander nieuws: Tattoo-Hans heeft een nieuw vervoersmiddel gevonden om rondjes mee te rijden.

Meer Eilander worden hier | Meer foto’s hier

Eilander worden (11)


Zaterdag 15 januari | 17.56 uur | Waterstand: 1211

Ik zag die pseudobaard op Jos’ computer en ik dacht: je oogst pas als je zaait. Poep op je kaken smeren schijnt ook te helpen.
– Willem Claassen, Flessenpost

‘Straks denkt iedereen dat ik niks beters te doen heb dan rondjes te rijden’, zei Tattoo-Hans over mijn blog. ‘Eilandaap.’

John vertelde me dat er een pakje op me wacht in de supermarkt in Ooij. Vandaag heb ik mijn fiets gerepareerd, maandag ga ik mijn post halen. Het ene na het andere, zo doen eilanders dat.

Later stond Stanske voor de deur. Ze gaf me een fles die ze had gevonden met wandelen. Er zat een brief in, erop stond:

Dennis Gaens
Stadsdichterstraat 1
1982 HH Eiland

Ik herkende meteen het handschrift. Het is het handschrift van de beste schrijver van Nijmegen en omstreken (op H.H. ter Balkt na, wellicht): Willem Claassen. Toevallig een kennis van Stanske ook, maar laat ik niet twijfelen aan het verhaal. Naast de brief zaten er lucifers en een paar droge spaghettistukjes in. En een rubbertje, ik weet niet waarvoor of waarvan.

Willem schreef over hoe de stroom in zijn woonwagen was uitgevallen en dat hij zich ook een beetje eilander voelde toen. De dag erna was de huisbaas gekomen om ‘het probleem’ te verhelpen. Dat is precies het verschil tussen Willem en een eilander: een eilander weet wat een aardlekschakelaar is.

De rest houd ik voor mezelf, maar het was een fijne brief en ik had dus post – flessenpost zelfs – waarvoor dank, Willem.

Ik bedacht me vandaag dat onze vuilnis, ons plastic en ons oud papier niet opgehaald worden. In ander nieuws: de schoorsteen rookt weer.


P.S.: Willem, ja, die mp3-speler kan harder: daarvoor moet je even naar instellingen gaan, en dan fabrieksinstellingen herstellen. Dan kies je bij regio selecteren voor de VS, en niet voor Europa. De taal kun je later nog aanpassen, maar je volume kan dan wel al hoger. Neelie Kroes zal er wel iets mee te maken hebben.

Meer Eilander worden hier | Meer foto’s hier

Eilander worden (10)

Zaterdag 15 januari | 12.27 uur | Waterstand: 1206

A boy with two canes walking the shore, a dead gull, a blue running shoe, a shoping bag handle, lemon half, celery bunch, a cloth net.
– Allen Ginsberg, What the Sea Throws up at Vlissingen

Gisteren kwam mijn krant niet. Vanochtend las ik (anders dan anders) dus niet de boekenbijlage. Inmiddels ben ik de neiging al kwijt om elke dag toch de brievenbus te controleren. Begin dit jaar had ik me voorgenomen meer brieven te gaan schrijven – handgeschreven brieven, met verhalen, voldoende postzegels; dat soort brieven. Ik was aardig op weg, maar de Waal zit me nu even dwars.

Maartje, Ties, Charlien; ik stuur jullie brieven zodra ik weer makkelijk bij zo’n rode bus kan komen.

Onze post wordt momenteel verzameld in een supermarkt in het dorpje Ooij, zo’n 6 kilometer hiervandaan. Ik hoop op een grote stapel als ik die tocht ga maken, met van die brede elastieken eromheen. En dat het kassameisje dan vraagt: ‘Wilt u er een tasje bij, meneer?’

Om toch berichten van de buitenwereld te krijgen (anders dan email, facebook; fysieke berichten, dingen die je kunt vastpakken), heb ik de afgelopen dagen meerdere malen gepoogd jutter te worden. Tot nu toe is mijn onderneming niet echt succesvol te noemen; ik snap dat ze zeggen dat onze rivieren vervuild zijn. Zodra het water weg is, zal ik een keer met een aantal vuilniszakken op pad gaan.

Wat me opvalt is hoe anoniem alles hier aanspoelt. Van medicijnendoosjes en schoonmaakmiddelen worden de etiketten afgeweekt en alle blikjes verkleuren en verroesten uiteindelijk. Misschien is dat een jutterswijsheid: dat alles uiteindelijk anoniem aanspoelt. Misschien ligt dat inzicht ten grondslag aan hun vrijheid.

Het enige wat ik tot nu toe uit het water gevist heb, is Gregory de Boomkikker. Gregory is een sleutelhanger die waarschijnlijk van een kermis of een tankstation vandaan komt. Hij draagt een oranje T-shirt waar voorop ‘gevaarlijk spel’ staat en achterop ‘Gregory de Boomkikker’. Hij mist een been. Ik heb hem in een boom gehangen, waar hij nu uitkijkt op de Waalbrug.

Ik denk dat het meest waardevolle bezit van de jutter niet zijn metaaldetector is, maar zijn geduld. Wie weet vind ik een dezer dagen wel de kentekenplaat van Tattoo-Hans.


Meer Eilander worden hier | Meer foto’s hier

Eilander worden (9)


Vrijdag 14 januari | 19.08 uur | Waterstand: 1198

hij spuugt vol verwachting in ‘t water
– Hans Tentije, uit: Nachtwit

Ons eiland ligt er rustig bij. We wachten op de tweede ronde. Na vandaag wordt een tweede golf verwacht, al is het nog niet precies duidelijk wanneer ze komt en hoe groot ze is. Oorspronkelijk was de verwachting hier dat we na dit weekend weer de weg op konden, maar door de week heen werden steeds nieuwe voorspellingen gedaan. Dit weekend wordt spannend. Niemand weet eigenlijk zo goed wat er daarna gebeurt. We wachten rustig af.

Om op alles voorbereid te zijn deden de meesten van ons vandaag nog een boodschappenrondje. Ik deed dat op de fiets, met fietstassen, met tegenwind, met regen en een goede portie tegenzin. Anderen, met auto’s bij de dijk geparkeerd, konden via het paadje naar hun auto lopen. Tattoo-Hans en John, de twee eilandbewoners met pick-ups, durfden de teerweg aan. Ik legde de terugkeer van Tattoo-Hans vast.

Achter een wildrooster was een gat ontstaan dat hij gerepareerd heeft met stenen van het voetpad. ‘Dat had staatsbosbeheer ook wel even kunnen doen’, zei Hans. Met een grote plons liet hij een zware steen achter het wildrooster zakken. ‘Dat is een mooie stratenmakersklus voor mij, volgende week.’

‘Vannacht komt het water weer’, zegt hij en ik knik.

Het is niet alleen stil omdat er minder auto’s rondrijden nu. Normaal gesproken worden we rond deze tijd namelijk niet door water, maar door ganzen omgeven, die er een handje aan hebben om de hele nacht lawaai te maken. De ganzen hebben echter in het begin van de week al het veilige achterland opgezocht. Ik dacht pas weer aan ze toen ik vanmiddag een klein groepje achter de dijk zag zitten.

Maar er is een nieuw geluid: als het grondwater te veel stijgt, slaan de pompen hier aan. Het water blijft in beweging.

Meer Eilander worden hier | Meer foto’s hier

Eilander worden (8)


Vrijdag 14 januari | 12.53 uur | Waterstand: 1199

It is desirable that a man (…) live in all respects so compactly and preparedly, that, if an enemy take the town, he can, like the old philosopher, walk out the gate empty-handed without anxiety.
– Henry David Thoreau, Walden

“Vanochtend heeft Staatsbosbeheer de kade naar Buchner geopend en een paadje gemaaid zodat de Vlietbergers via de kade al wandelend of fietsend via Buchner naar de winterdijk kunnen komen.” liet Gerrit van Scherrenburg (opperstaatsbosbeheerder in de Ooij) een paar dagen geleden weten. Vanochtend ging ik voor het eerst via het terrein van de Buchners naar de dijk.

Naar verwachting kan dit namelijk zondag of maandag niet meer, als ook die weg door het water wordt afgesloten. Daar hadden we vorig weekend bij het boodschappen doen niet op gerekend en dus moest ik ‘aan wal’ om proviand in te slaan.

Eerst moest ik mijn fietssleutels vinden (in het slot van de fiets), toen mijn mp3-speler (tussen de kussens van de bank) en tenslotte: mijn portemonnee (eveneens in de bank). Het duurde even voordat ik aan wal kon. Ik denk dat een echte eilander altijd, zij het met pijn in zijn hart, klaar is om het eiland te verlaten, mocht de nood hoog zijn.

De weg naar Buchner is een modderig pad geworden; het terrein van de Buchners zelf is een mooi glooiend, her en der bebouwd stuk polder, dat op delen al ondergelopen is. Ik dacht dat wij in een mooie enclave woonden, maar de Buchners hebben er echt werk van gemaakt. Hier is het zelfstandig en afgezonderd wonen, op een steenworp van een doorgaande weg. Compleet met ‘verboden toegang’-bordjes, bomenrijen, afdakjes voor brandhout, allerhande schuurtjes, een sluisdeur en een grindpad. En rattenvallen.

Ik hoop dat Hans die laatste weet te ontwijken. Hans de bever bedoel ik dan, niet Tattoo-Hans. Al hoop ik dat die er ook met z’n vingers vanaf blijft.


Meer Eilander worden hier | Meer foto’s hier